لطيف قزوينى كتاب خويش را براى جويندگانى نوشته كه بدون مراجعه به طبيب بخواهند از احوال بدن خود يا به عبارتى علم طبّ اطلاع حاصل كنند و صحّت خود را برقرار نمايند : بر دانشمندان اين علم لازم است كه به قدر ادراك شرحى درين باب نويسند كه به معاونت برهان و قياس ، كفايت كافّهء ناس نمايد . بنا بر آن حقير بىبضاعت و فقير بىاستطاعت ، لطيف قزوينى ، مختصرى مسمّى بر فوايد الطفيّه به رشتهء تحرير برآورده تا ناظران را از نظر بدان ، بدون مراجعه به طبيب اطّلاعى از احوال ابدان حاصل آيد . ( صفحهء 2 و 3 ) در ايران نوشتن چنين كتاب‌هايى سابقه داشته و بهترين نمونه‌هاى آن توسّط محمّد بن زكريّاى رازى ( ف 313 ق . ) تأليف شده است . وى كتاب كم‌حجم و پرمحتواى من لا يحضره الطّبيب ( كسى كه به پزشك دسترسى ندارد ) را نگاشت . ابن ابى اصيبعه در عيون الانباء فى طبقات الاطبّاء گويد : غرض رازى از نگاشتن كتاب من لا يحضره الطبيب آن است كه امراض را به طور روشن و گسترده بيان كند و در آن يكايك بيمارىها را ذكر كند تا درمان با داروهاى موجود امكان‌پذير گردد و به همين علّت به كتاب طبّ فقيران معروف شده است : كتاب الى من لا يحضره طبيب و غرضه ايضاح الامراض و توسع فى القول و يذكر فيه علة علة و انّه يمكن ان يعالج بالادوية الموجودة و يعرف ايضا بكتاب طبّ الفقراء . البته رازى كتابى ديگر به نام طبّ ملوكى دارد كه خاصهء شاهان است . اين امر قبل از رازى نيز سابقه داشته است . بنا بر نوشتهء ابن نديم در الفهرست ، فيلغريوس ( Philagrius ) هم كتابى در زمينهء مورد بحث تأليف كرده كه تحت عنوان كتاب من لا يحضره الطبيب است . همچنين وى كتاب من لا يحضره الطبيب ديگرى را به عيسى بن ماسويه پزشك بزرگ ايرانى قرن دوّم هجرى نسبت داده است . من لا يحضره الطبيب رازى توسط مرحوم دكتر ابو تراب نفيسى ترجمه شده و در سال 1363 شمسى در تهران به چاپ رسيده است . ابو جعفر محمّد بن على : شيخ صدوق : ابن بابويه ( ف 381 ق . ) از بزرگ‌ترين فقيهان و محدّثين اماميّه كه خود اهل شهر رى بود و در همين شهر مزار اوست ، نام كتاب معروف خود من لا يحضره الفقيه را از نام كتاب رازى اقتباس كرده است . محمّد بن زكريّاى رازى كتاب كوچك ديگرى به نام برء السّاعه ( معالجهء سريع ) دارد كه آن را مىتوان از همين نوع كتاب‌ها دانست . ميرزا احمد پسر محمّد حسين شريف تنكابنى از حكيم‌باشيان بزرگ و از پزشكان پژوهشگر دوران فتحعلى شاه و محمّد شاه قاجار ، برء السّاعه رازى را ترجمه كرده است . اين رساله همراه با دو رسالهء تأليفى